ที่เมืองไทย กอล์ฟคือการเล่นรอบที่มีแคดดี้คอยอยู่ด้วย คอยเลือกไม้ส่งให้ บอกระยะ ถือธง อ่านไลน์พัตต์ให้ แต่สนามกอล์ฟในญี่ปุ่นหลายแห่งใช้ "การเล่นแบบเซลฟ์ (セルフプレー)" ที่ผู้เล่นจัดการทุกอย่างด้วยตัวเอง เป็นพื้นฐาน ตอนแรกอาจรู้สึกแปลก แต่ถ้ารู้หลักการแล้วกลับกลายเป็นรอบที่อิสระตามจังหวะของตัวเอง การเล่นแบบเซลฟ์ที่ Fukuoka Century Golf Club ถ้าได้ทำความคุ้นเคยไว้ก่อน จะสบายตั้งแต่หลุมแรก
ทำไมญี่ปุ่นจึงมีการเล่นแบบ "เซลฟ์" เยอะ
เมื่อก่อนญี่ปุ่นก็มีแคดดี้ 1 คนต่อ 1 กลุ่มตามปกติเช่นกัน แต่ท่ามกลางกระแสที่ค่าแรงสูงขึ้นและความพยายามลดค่าใช้จ่ายในการเล่น ทุกวันนี้สนามกอล์ฟหลายแห่งจึงใช้การเล่นแบบเซลฟ์ที่ไม่มีแคดดี้เป็นมาตรฐาน บางครั้งยัง ถูกกว่าการมีแคดดี้ราว 3,000 เยน อีกด้วย
แทนที่ ผู้เล่นจะแบ่งหน้าที่ที่แคดดี้เคยทำกันเอง ฟังดูยาก แต่สนามกอล์ฟญี่ปุ่นเตรียม ป้ายบอกระยะ ระบบนำทางในรถกอล์ฟ และคำแนะนำบนกรีน ไว้อย่างละเอียดสำหรับผู้เล่นเซลฟ์ เพียงเชื่อใจอุปกรณ์และทำตามก็พอ
| มีแคดดี้ (แบบไทย) | แคดดี้ช่วยตั้งแต่เลือกไม้ บอกระยะ ดูแลธง อ่านไลน์ ไปจนเกลี่ยบังเกอร์ |
|---|---|
| เล่นแบบเซลฟ์ (แบบญี่ปุ่น) | ผู้เล่นเอง จัดการทุกอย่างข้างต้น รวมถึงขับรถกอล์ฟด้วยตัวเอง |
| รถกอล์ฟ | ส่วนใหญ่ ติดระบบนำทาง GPS แสดงระยะที่เหลือ แผนที่หลุม และนำทางไปหลุมถัดไปอัตโนมัติ |
| ตัวช่วยการเดิน | มี ป้ายบอกระยะหลา ที่แฟร์เวย์ · สปริงเกอร์ และมีหลักบอกระยะถึงกรีนติดตั้งทั่วสนาม |

4 สิ่งที่ต้องทำเอง — แทนแคดดี้
① เลือกไม้และดูระยะ
งานที่แคดดี้เคยบอกว่า "เหล็ก 7 ครับ" ตอนนี้ต้องทำเอง แต่ไม่จำเป็นต้องกะด้วยตาเปล่า
- ระบบนำทางในรถกอล์ฟ — หน้าจอแสดงระยะที่เหลือถึงกลางกรีนเป็นหลา จอดรถใกล้ลูกก็ดูระยะคร่าว ๆ ได้ทันที
- ป้ายบอกระยะหลาที่แฟร์เวย์ — มีระยะถึงกรีนเขียนอยู่บนฝาสปริงเกอร์หรือหลักบอกระยะเล็ก ๆ (โดยทั่วไปเป็นเมตรหรือหลา ดูป้ายแนะนำของสนาม)
- เครื่องวัดระยะ (เรนจ์ไฟนเดอร์) — สนามกอล์ฟญี่ปุ่นใจกว้างเรื่องการใช้เครื่องวัดระยะเลเซอร์ · GPS ถ้านำมา ก็วัดระยะถึงธงได้แม่นยำด้วยตัวเอง สะดวกที่สุด
② ดูแลธง (พิน) ด้วยตัวเอง
คนที่ถอนและปักธงบนกรีนไม่ใช่แคดดี้ แต่เป็นผู้เล่นด้วยกันเอง คนที่อยู่ใกล้หลุมหรือไม่ใช่คิวพัตต์จะเป็นคนถือธงให้อย่างเป็นธรรมชาติ ในกฎปัจจุบัน พัตต์ขณะปักธงไว้ก็ไม่มีโทษปรับ ดังนั้นเวลาตีจากไกล จะปล่อยธงไว้แล้วตีก็ได้ เมื่อจบหลุมแล้วปักธงกลับเข้าที่เดิมให้ถูกต้อง
③ บันทึกสกอร์ด้วยตัวเอง
สกอร์ที่แคดดี้เคยจดให้ก็ต้องนับเอง หลายสนามมีฟังก์ชันกรอกสกอร์ในระบบนำทางของรถกอล์ฟ ถ้าไม่มีก็จดในสกอร์การ์ดกระดาษ มารยาทคือผู้เล่นด้วยกันช่วยตรวจสอบจำนวนสโตรกของกันและกัน (รายละเอียดอยู่ในบทถัดไป)
④ ขับรถกอล์ฟและการเคลื่อนที่
ในการเล่นแบบเซลฟ์ ต้องขับรถกอล์ฟเองด้วย กฎการเข้าแฟร์เวย์ (ใช้ได้เฉพาะถนนรถกอล์ฟ/เฉพาะพื้นที่ที่กำหนด ฯลฯ) ต่างกันไปแต่ละสนาม จึงควรเช็กคำแนะนำก่อนออกหลุมแรก วันที่ฝนตกหรือช่วงปกป้องสนามหญ้ามักมีป้าย 'จำกัดถนนรถกอล์ฟ' ออกมาบ่อย ๆ
การเล่นแบบเซลฟ์ของญี่ปุ่นไม่ใช่ "ไม่มีแคดดี้" แต่ใกล้เคียงกับ "ผู้เล่นด้วยกันช่วยเหลือกัน" มากกว่า การช่วยเหลือเล็ก ๆ น้อย ๆ อย่างถือธงให้ ช่วยเกลี่ยบังเกอร์ และเช็กระยะด้วยกัน ทำให้รอบสนุกยิ่งขึ้น
หัวใจของการเล่นแบบเซลฟ์ — คืนสภาพสนามให้ "เหมือนเดิม"
ในรอบที่มีแคดดี้ แคดดี้จะกลบดีฟอตและเกลี่ยบังเกอร์ให้ แต่ในการเล่นแบบเซลฟ์ คุณต้องทำเองทั้งหมด นี่คือมารยาทที่นักกอล์ฟญี่ปุ่นให้ความสำคัญที่สุด เป็นการคำนึงถึงกลุ่มถัดไปและตัวสนาม จำแค่ 3 อย่างก็พอ
① ดีฟอต — กลบด้วยทราย
หากตีจนหญ้าถลก ให้นำทรายจากถัง โมคุโดะ (目土 ทรายกลบ) ที่อยู่บนรถกอล์ฟเติมลงในรอยที่ถลกแล้วเหยียบเบา ๆ ให้เรียบ
② บังเกอร์ — เกลี่ยด้วยคราด
หลังตีออกจากบังเกอร์ ต้องใช้ คราด (เรค) เกลี่ยรอยเท้าและจุดที่ตีให้เรียบเสมอ ตอนออกควรออกทาง ด้านที่ขอบต่ำ ไม่ใช่ด้านที่เข้ามา จะได้ไม่ทำให้พังมาก
③ กรีน — ซ่อมรอยลูก
รอยที่ลูกตกลงบนกรีน (พิตช์มาร์ก) ใช้ ส้อมซ่อมกรีน ดันขอบเข้าด้านในเพื่อซ่อมแล้วกดเบา ๆ ด้วยเท้า

ในกฎของญี่ปุ่น (และสากล) หาก ใช้ไม้แตะทรายก่อนตีในบังเกอร์ มีโทษปรับ 2 สโตรก หากคุณมีนิสัยวางไม้ลงบนทรายเบา ๆ ตอนเข้าจรดลูก โปรดระวัง คราดที่ใช้เกลี่ยให้ใช้ 'หลังจากตีเสร็จ' เท่านั้น
เช็กลิสต์มารยาทการเล่นแบบเซลฟ์
- รอยดีฟอตที่ตี กลบด้วยทราย (โมคุโดะ) แล้วเหยียบให้แน่น
- หลังตีจากบังเกอร์ ใช้คราดเกลี่ยรอยเท้า · จุดที่ตีให้เรียบ
- ในบังเกอร์ ห้ามใช้ไม้แตะทรายจนกว่าจะตี (ปรับ 2 สโตรก)
- รอยลูก (พิตช์มาร์ก) บนกรีน ซ่อมด้วยส้อมซ่อมกรีนทันที
- บนกรีน ห้ามเหยียบไลน์พัตต์ของผู้เล่นด้วยกัน
- ถ้าถอนธงออกแล้ว หลังตีเสร็จต้องปักกลับเข้าที่เดิมให้ถูกต้อง
- อุปกรณ์ส่วนรวมอย่างคราด · ถังโมคุโดะ นำกลับไปวางที่เดิม
- ตรวจสอบและปฏิบัติตามป้ายกฎการเข้ารถกอล์ฟ (จำกัดถนน ฯลฯ)
ในสนามมีเจ้าหน้าที่ ห้องมาสเตอร์ (マスター室) ที่ดูแลการเดิน หรือเจ้าหน้าที่ภาคสนามที่วนรอบสนาม หากสับสนเรื่องวิธีใช้รถกอล์ฟ ป้ายบอกระยะ หรือตำแหน่งหลุมถัดไป ก็ยกมือถามได้ ไม่รู้แล้วถาม คือวิธีที่เร็วและมีมารยาทที่สุด
กฎรายละเอียดของการเล่นแบบเซลฟ์ (การเข้ารถกอล์ฟ หน่วยระยะ ตำแหน่งโมคุโดะ · คราด) อาจต่างกันไปตามสนามและฤดูกาล ก่อนออกหลุมแรก ตรวจสอบกับห้องมาสเตอร์หรือป้ายแนะนำในรถกอล์ฟอีกครั้ง